CHUYỆN NGHỀ NGƯỜI CẦM VIẾT

Rất nhiều người hỏi tôi, chắc theo nghề viết phải có tâm hồn lãng mạn lắm, thơ văn lai láng lắm, mơ mộng lắm. Vâng, nếu như là tôi cách đây 5 năm, tôi sẽ rất tự hào vì mình có những thứ nêu trên. Nhưng bây giờ thì…cũng thường thôi. Vì ai cũng có thể viết được hết. Không riêng gì tôi.

Tôi không có ý nói như vậy để đánh đồng rằng việc bạn trở thành nhà báo, nhà thơ, nhà văn là tầm thường. Hãy đọc hết câu chuyện mà tôi sắp chia sẻ với bạn dưới đây.

Dành cho những ai luôn tự nhủ với mình rằng “tôi viết dỡ nên tôi không thích viết”, các bạn hãy rèn thói quen viết đi là vừa

Việc viết rất tốt cho bạn, không cần biết bạn viết hay hay dỡ nhưng mỗi người nên học cách lưu lại những điều diễn ra trong một ngày ra giấy. Khi bạn ghi ra giấy những điều bạn làm mỗi ngày, rồi bạn tự nhìn lại bạn sẽ biết việc gì mình đã làm tốt và việc gì chưa làm tốt.  Từ đó cân chỉnh cho phù hợp hơn và thúc đẩy bản thân mình tiến bộ mỗi ngày. Đó cũng là một trong những thói quen của người thành công.

Hãy bắt đầu với một cuốn sổ tay và thực hành điều tôi nói trên ngay hôm nay. Bạn sẽ thấy chuỗi thời gian một ngày của mình thật sự ý nghĩa và ngày càng ý nghĩa hơn.

Còn đối với những người thích sống với nghề viết nhưng lại cho rằng chữ nghĩa có thù với mình thì sao?

Đây là trường hợp của rất nhiều bạn thích viết lắm, mê viết lắm nhưng luôn cho rằng “mình viết chưa hay thì sao mà làm nhà văn, nhà thơ, nhà báo được”.

Tôi xin khẳng định với bạn, năng khiếu bẩm sinh chỉ quyết định 1% bạn trở thành con người như bạn mong muốn còn 90% là nổ lực của bản thân và sự học hỏi.

Khi bạn đọc tới đây, tôi tin bài viết của tôi đã thu hút bạn được 1/3 chặng đường. Vậy tôi có phải là người viết giỏi không? Chưa chắc. Vì có những người đã nhấn nút thoát ra ngay dòng đầu tiên.

Điều đó có nghĩa là, nếu thông tin của tôi mang đến thật sự có ý nghĩa với bạn – bạn sẽ đọc tiếp. Bằng không, bạn sẽ chỉ lướt xem một vài tấm hình hoặc tệ hơn là thoát ra ngay.

Bài học đầu tiên của tôi với nghề viết là gì?

“Hãy viết những điều bạn cho là có ích với người khác”

Nói như vậy chẳng khác nào đánh đố các bạn “tôi viết cho mình còn chưa xong thì lấy gì mà viết cho người khác xem”. Vâng, điều tôi nói trên đó là mục đích trong nghề viết mà tôi nghiệm ra, đó không chỉ là chia sẻ một thông tin hữu ích mà còn là cách sống tích cực.

Khi bạn viết ra mà không cần suy nghĩ, đó chính là tiếng nói bên trong bạn. Có bao giờ bạn đang đứng trước một quyết định thì có tiếng nói bên trong vọng lại bảo rằng “Khó lắm, đừng làm. Dừng lại đi. Mình không thể làm được đâu…”.

Luôn luôn tồn tại những suy nghĩ tiêu cực bên trong bạn. Bạn có thể tìm cách biến chúng thành sức mạnh tại đây.

Còn việc viết ra những suy nghĩ trong mình là cách bạn nhận thức nó đang tồn tại và bạn sẽ tìm cách để gạt đi suy nghĩ tiêu cực đó bằng cách tự động viên mình bằng những lời lẽ tích cực hơn “Mình làm được mà. Cứ thử đi. Chơi thôi…”

Hãy bắt đầu quay trở lại với định hướng nghề viết nào

Bạn có thấy việc tôi chia đoạn như thế này giúp bạn dễ đọc hơn? Và cho dù bạn bắt đầu ở bất kỳ đoạn nào bạn vẫn có thể hiểu hết ý mà tôi muốn truyền tải. Đó là một thủ thuật mà bạn có thể tìm thấy trong cuốn sách “Thôi miên bằng ngôn từ” dưới đây.

Image result for thôi miên bằng ngôn từ

Nhưng khoan hãy bàn về cuốn sách trên, tôi muốn nói với các bạn một chút về nghề viết!

Như một dòng sông có nhiều nhánh, nghề viết cũng chia thành nhiều phạm trù rộng lớn mà không phải cứ viết tốt ở một lĩnh vực là có thể sang tay ở những lĩnh vực khác. Bạn viết văn tốt nhưng chưa chắc bạn viết báo tốt. Bạn viết báo tốt chưa chắc bạn viết quảng cáo được…Vì ngôn ngữ của văn khác ngôn ngữ của báo chí mà lại càng xa vời với ngôn ngữ quảng cáo.

“Nhà văn nói tiếng nói của mình, nhà báo nói tiếng nói của công chúng còn copywriter nói tiếng nói của khách hàng”

Khi bạn viết văn, bạn có thể viết bất cứ điều gì bạn muốn. Đó là câu chuyện của bạn. Nhưng khi bạn viết báo, bạn cần quan tâm đến đối tượng đọc giả của mình là ai, họ thích văn phong như thế nào. Tôi không thể dùng văn phong quá mạnh mẽ cho một tạp chí phụ nữ. Ngược lại, tôi không thể dùng văn phong quá ủy mị cho một tạp chí đàn ông. Nếu bạn muốn viết văn tốt, hãy tham khảo cuốn sách dưới đây. (Có bản ebook)

Image result for luyện văn - nguyễn hiên lê

Viết là một nghệ thuật bắt chước và vay mượn

Điều tôi học được từ cuốn sách này đó là viết là một nghệ thuật bắt chước và vay mượn. Khi bạn chưa hình thành được phong cách viết của mình. Khi bạn chưa sáng tạo ra những khái niệm riêng của mình, hãy học hỏi từ những người thành công mà bạn yêu thích. Đọc sách là cách tốt nhất giúp bạn tìm được ý và từ cho việc viết lách của mình.

Nhưng quan trọng nhất của một nhà văn đó là “giọng văn” của chính bạn. Mỗi nhà văn, nhà thơ sẽ có một lối viết riêng mà không nhằm lẫn được với ai. Việc này thì bạn phải rèn luyện và mài dũa thật nhiều qua mỗi tác phẩm của mình.

Đừng viết báo như viết văn

Viết văn cần sự “hư cấu”. Bạn đang vẽ nên một bức tranh và khiến người đọc tưởng tượng cùng với bạn. Nhưng viết báo thì khác. Nhà báo luôn nói đúng sự thật. Bạn phải phản ánh một sự vật sự việc một cách chân thật nhất bằng chính giọng văn gần gũi nhất với đọc giả của mình.

Trong báo chí lại chia thành nhiều thể loại khác nhau mà bạn cần tìm hiểu kỹ để biết mình phụ hợp với thể loại nào như: tin, ký sự, phóng sự, tùy bút…mỗi thể loại lại có cách viết khác nhau. Và mỗi người sẽ có thế mạnh ở một thể loại riêng riêng. Như nhà báo Hàng Chức Nguyên là một ông “vua ký sự” mà tôi may mắn được theo học. Bạn có thể tìm thấy những bài viết của Ông trên tuổi trẻ.vn

Copywriter – Nghề mà ai cũng làm được hết. Có đúng không?

Sau khi đã trải nghiệm tất cả công việc mình yêu thích trước năm 25 tuổi tôi khẳng định một lần nữa mình không thể xa rời nghề viết. Nhưng viết gì đây? Viết văn – Đã viết. Viết báo – Đã viết. Tôi muốn trải nghiệm một cái gì đó mới trong nghề viết của mình đó là Copywriter.

Khi chưa tìm hiểu kỹ về nó, tôi đến phỏng vấn tại một Agency truyền thông vô cùng nổi tiếng. Tôi rất giận khi họ nói rằng Copywriter thì dễ rồi, ai cũng viết được hết vì viết theo ý khách hàng mà. Cho đến bây giờ thì tôi đã có câu trả lời cho người phỏng vấn tôi hôm ấy là CHỊ ĐÃ SAI RỒI. Đúng, copywriter là viết theo ý khách hàng nhưng không phải ai cũng viết được.

Nếu bạn không làm trong ngành tiếp thị, quảng cáo, truyền thông thì khái niệm copywriter, content writer có thể sẽ khá xa lạ với bạn.

Copywriter và Content writer là gì?

Điều đầu tiên, có writer là liên quan đến viết rồi đó. Nhưng quan trọng là viết gì đây. Thú thật, khi mới đầu tìm hiểu về hai khái niệm này, mình search rất nhiều thông tin từ tiếng ta cho đến tiếng Tây vẫn không thể hiểu được. Đó là chưa kể chuyên ngành chính của mình là marketing đấy nhé!

Những công việc này đòi hỏi bạn phải bắt tay vào làm thì mới hiểu được cụ thể là mình làm cái gì trong nghề này. Hoặc bạn cần những người đã làm ở trong lĩnh vực này (như mình chẳng hạn) nói cho bạn biết về nó.

Cả copywriter và content writer đều là viết nhưng phục vụ cho mục đích truyền thông, tiếp thị. Chính vì thế, để làm tốt trong hai thể loại này, đầu tiên bạn phải biết về marketing. Vì bạn phải viết lời quảng cáo, brochure, banner, email marketing, bài viết bán hàng…

Content là để chỉ chung những người làm nội dung. Nội dung đó không hẳn là câu chữ. Nó có thể là hình ảnh, video như bạn thấy trên facebook vậy. Những gì bạn nhìn thấy dưới đây được cho là “nội dung” để phục vụ cho việc tiếp thị của nhãn hàng, thương hiệu…

Những người làm nội dung luôn cố gắng tạo ra những nội dung sáng tạo, hấp dẫn, ý nghĩa, làm sao để tiếp cận với người dùng và đưa thông điệp của nhà bán hàng đến người dùng.

Còn copywriter thì sao?

Vâng, công việc của bạn chính xác là “đẽo chữ”. Việc của bạn đó là viết làm sao thu hút người dùng mua sản phẩm của bạn hay của khách hàng. Điều này không hề dễ chút nào. Bạn có thể học những kỹ năng của một copywriter có trong cuốn sách “Thôi miên bằng ngôn từ” nêu trên. Hãy tham khảo bài viết bán hàng dưới đây:

Bạn có thấy điều gì khác lạ trong bài viết bán hàng trên?

Họ đã tạo ra một tiêu đề xoáy đúng vào điểm “nhức nhói” của các bà mẹ đó là muốn con bước đi nhanh hơn. Sau khi đưa ra những lợi ích của sản phẩm họ lại tiếp tục lôi kéo các bà mẹ rằng “SỐ LƯỢNG CÓ HẠN”, “SALE”, “HẾT”. Vậy nhanh chân đặt hàng qua số điện thoại dưới đi. Đó là những gì một người copywriter cần phải làm.

Như vậy, nếu bạn không biết về marketing sẽ là một bất lợi nếu bạn theo nghề này. Nhưng nếu bỏ qua điểm này thì copywriter thật sự là một nghề đáng trải nghiệm. Vì sao?

Mỗi ngày với bạn đều mới

Là copywriter bạn không chỉ viết cho một khách hàng, một nhãn hàng mà một lúc bạn phải viết cho rất nhiều khách hàng, nhãn hàng khác nhau. Điều này đòi hỏi bạn phải có khả năng chịu áp lực cao với deadline.

Bạn không được gặp khách hàng để phỏng vấn như nhà báo đâu. Mà chỉ nhận từ Account một bảng brief. Bạn phải học cách đọc và hiểu brief của khách hàng. Ví dụ, tôi nhận một bảng brief như thế này: Khách hàng A muốn branding cho thương hiệu quần áo mới, hàng Thái Lan, đối tượng khách hàng mục tiêu là nữ 18 – 25, phân khúc tầm trung, sống ở thành thị.

Một cái brief như thế này với tôi là chưa đủ. Tất cả những gì tôi cần phải làm là gì? Tìm hiểu thông tin về ngành hàng, nhu cầu của khách hàng, thế mạnh nào của sản phẩm có thể đáp ứng được nhu cầu của khách hàng…

Nhưng như tôi đã nói, nghề viết là một sự trải nghiệm. Khi tôi viết về thời trang, tôi có kiến thức về thời trang. Khi tôi viết về đàn ông, tôi có kiến thức về đàn ông. Khi tôi viết về thẩm mỹ, tôi có kiến thức về thẩm mỹ…Mỗi ngày, tôi đều học được điều mới từ công việc của mình.

Tôi đã viết tới 2073 từ. Đây là một con số quá dài cho một bài viết

Theo lý, để mang tính thương mại, tôi cần chia bài viết này ra thành nhiều kỳ. Đùa thôi. Tôi tổng hợp hết để cho bạn dễ dàng tham khảo. Sau cùng, nhắn nhủ cho tất cả các bạn ở bất kỳ ngành nghề nào, nếu bạn không biết xác định ước mơ hay thế mạnh của mình ở đâu. Hãy tham khảo bài viết dưới đây.

Làm sao để xác định ước mơ của bản thân?

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s